Bandhkam kamgar Scheme 2026 : पाल्यांना मिळणार ₹२०,००० ते १ लाख रुपयांपर्यंतचे आर्थिक सहाय्य; वाचा सविस्तर माहिती आणि नियम!

Last Updated on 15/07/2026 by yojanaparichay.com

Bandhkam kamgar Scheme 2026 : महाराष्ट्र राज्यातील सर्व नोंदणीकृत बांधकाम कामगार बांधवांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या उद्योग, ऊर्जा, कामगार व खनिकर्म विभागाने १३ जुलै २०२६ रोजी एक अत्यंत महत्त्वाचा शासन निर्णय (GR) जारी केला आहे.

या नवीन निर्णयानुसार, महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळांतर्गत (Mahabocw) नोंदणीकृत असलेल्या सक्रिय (जीवित) कामगारांच्या पहिल्या दोन पाल्यांसाठी सुधारित “शैक्षणिक सहाय्य योजना” लागू करण्यात आली आहे. विशेष बाब म्हणजे, यापूर्वी मंडळामार्फत सुरू असलेल्या सर्व जुन्या शैक्षणिक योजना आता पूर्णपणे रद्द करण्यात आल्या असून, त्यांच्या जागी नवीन सुधारित ७ शैक्षणिक योजना सुरू करण्यात आल्या आहेत. इयत्ता पहिलीपासून ते थेट परदेशातील पदव्युत्तर शिक्षण व डॉक्टरेटपर्यंत विद्यार्थ्यांना या योजनांचा मोठा फायदा होणार आहे. या लेखामध्ये आपण या सर्व ७ योजनांचा तपशील, अटी व आवश्यक कागदपत्रे सविस्तर पाहणार आहोत.

बांधकाम कामगार शैक्षणिक सहाय्य योजना २०२६: ७ नवीन सुधारित योजनांचा तपशील

शासनाने जाहीर केलेल्या नवीन नियमांनुसार, विद्यार्थ्यांच्या विविध वयोगट आणि शैक्षणिक टप्प्यांनुसार खालील ७ योजनांचा लाभ दिला जाईल:

१. इयत्ता नववी उत्तीर्ण पाल्यास पुढील शिक्षणाकरिता सहाय्य

• मिळणारा आर्थिक लाभ: ₹२०,०००/- प्रति पाल्य (थेट कामगाराच्या बँक खात्यात जमा केले जातील).
• पात्रतेचे निकष: नोंदित सक्रिय बांधकाम कामगारांची पहिली दोन मुलेच या योजनेसाठी पात्र असतील. पती आणि पत्नी दोघेही कामगार म्हणून नोंदित असल्यास दोघांपैकी केवळ एकालाच अर्ज करता येईल.
• महत्त्वाची अट: जर पाल्याने यापूर्वी मंडळाच्या E-01 (इयत्ता पहिले ते सातवी आणि इयत्ता आठवी ते दहावीसाठी सहाय्य) योजनेचा लाभ घेतला असेल, तर त्याला या नवीन योजनेचा लाभ मिळणार नाही. तसेच, पाल्य ज्या दिनांकास नववी उत्तीर्ण झाला आहे (गुणपत्रिकेवरील तारीख), त्या तारखेपासून १ वर्षाच्या आत अर्ज करणे बंधनकारक आहे.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचे ओळखपत्र (शासकीय ओळख पुरावा), नववीमधील शाळेचे ओळखपत्र आणि इयत्ता नववी उत्तीर्ण झाल्याची गुणपत्रिका (Marksheet).

२. इयत्ता अकरावी उत्तीर्ण पाल्यास पुढील शिक्षणाकरिता सहाय्य

• मिळणारा आर्थिक लाभ: ₹२५,०००/- प्रति पाल्य थेट बँक खात्यात वर्ग केले जातील.
• पात्रतेचे निकष: ही योजना केवळ पहिल्या दोन मुलांसाठीच लागू राहील आणि पती-पत्नींपैकी एकालाच याचा लाभ घेता येईल.
• महत्त्वाची अट: पाल्याने यापूर्वी मंडळाच्या E-01, E-02 (दहावी आणि बारावीमध्ये किमान ५०% गुण प्राप्त करण्यासाठी सहाय्य) किंवा E-03 (इयत्ता अकरावी ते बारावीसाठी सहाय्य) या योजनांचा लाभ घेतला असल्यास, त्याला या नवीन योजनेचा लाभ अनुज्ञेय राहणार नाही. अकरावी उत्तीर्ण झाल्याच्या तारखेपासून १ वर्षाच्या आत अर्ज करणे आवश्यक आहे.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचे शासकीय ओळखपत्र, अकरावीचे शाळा किंवा कॉलेजचे ओळखपत्र आणि इयत्ता अकरावी उत्तीर्ण झाल्याची गुणपत्रिका.

३. वैद्यकीय पदवी (Medical Degree) सहाय्य योजना

• मिळणारा आर्थिक लाभ: ₹१,००,०००/- (एक लाख रुपये) दरवर्षी दिले जातील.
• पात्रतेचे निकष: वैद्यकीय क्षेत्रातील कोणत्याही पदवी (Degree) अभ्यासक्रमाच्या कोणत्याही वर्षात शिकणाऱ्या पहिल्या दोन पाल्यांना हा लाभ मिळेल.
• महत्त्वाची अट: कामगाराचा पती किंवा पत्नी स्वतः वैद्यकीय शिक्षण घेत असल्यास त्यांना हा लाभ मिळणार नाही, ही योजना केवळ पाल्यांसाठीच आहे. पदवीचे कोणतेही शैक्षणिक वर्ष उत्तीर्ण झाल्यानंतर, त्या उत्तीर्ण वर्षासाठीच ही मदत दिली जाईल. (टीप: ही योजना वैद्यकीय क्षेत्रातील डिप्लोमा (पदविका), पदव्युत्तर पदवी (Post Graduation) किंवा पीजी डिप्लोमा अभ्यासक्रमासाठी लागू राहणार नाही).
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचे शासकीय ओळखपत्र, वैद्यकीय महाविद्यालयाचे (Medical College) ओळखपत्र, चालू शैक्षणिक वर्षाचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र आणि उत्तीर्ण झालेल्या वर्षाची गुणपत्रिका.

४. अभियांत्रिकी पदवी (Engineering Degree) सहाय्य योजना

• मिळणारा आर्थिक लाभ: ₹६०,०००/- दरवर्षी आर्थिक सहाय्य दिले जाईल.
• पात्रतेचे निकष: इंजिनिअरिंगचे शिक्षण घेणाऱ्या कामगारांच्या पहिल्या दोन पाल्यांना हा लाभ अनुज्ञेय असेल. पती-पत्नी दोघांपैकी एकालाच लाभ घेता येईल.
• महत्त्वाची अट: कामगाराचे पती किंवा पत्नी स्वतः इंजिनिअरिंग करत असल्यास ते पात्र असणार नाहीत. पदवीचे प्रत्येक वर्ष उत्तीर्ण झाल्यानंतर त्या वर्षासाठी अर्ज करता येईल, परंतु इंजिनिअरिंग डिप्लोमा (पदविका) किंवा पदव्युत्तर शिक्षणासाठी ही योजना लागू नाही.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचा शासकीय ओळख पुरावा (ओळखपत्र), इंजिनिअरिंग कॉलेजचे ओळखपत्र, चालू वर्षाचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र आणि उत्तीर्ण वर्षाची गुणपत्रिका.

५. निवासी सैनिक शाळांमधील शिक्षणाकरिता सहाय्य योजना

या योजनेअंतर्गत निवासी सैनिक शाळेत प्रवेश घेतलेल्या पहिल्या दोन पाल्यांना दोन प्रकारे मदत दिली जाते:

• (अ) केंद्रीय संरक्षण मंत्रालयांतर्गत असलेल्या सैनिक शाळा: या शाळांमध्ये शिकणाऱ्या पाल्याच्या दरवर्षीच्या अभ्यासक्रम शुल्काची (Tuition Fee) १००% पूर्ण प्रतिपूर्ती मंडळामार्फत केली जाईल, ज्यासाठी दरवर्षी स्वतंत्र अर्ज करावा लागेल.
• (ब) शासन मान्यताप्राप्त अनुदानित किंवा विना-अनुदानित सैनिक शाळा: या शाळांमधील पाल्यास एकवेळचे सहाय्य म्हणून ₹१०,०००/- दिले जातील.
• महत्त्वाची अट: पाल्याला कोणत्याही वर्षात असताना अर्ज करता येईल, परंतु अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यावर किंवा काही कारणास्तव सैनिक शाळा सोडल्यास लाभ मिळणार नाही.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचा ओळख पुरावा, निवासी सैनिक शाळेचे ओळखपत्र आणि चालू वर्षाचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र.

६. परदेशात पदव्युत्तर पदवी (Master’s) व पी.एच.डी. सहाय्य योजना

• मिळणारा आर्थिक लाभ: परदेशातील संबंधित विद्यापीठाचे संपूर्ण अभ्यासक्रम शुल्क (Tuition Fee) थेट विद्यापीठाला वर्ग केले जाईल. याशिवाय केंद्र सरकारच्या धोरणानुसार निर्वाह भत्ता, प्रवास भत्ता, विमा व इतर खर्चही दिला जाईल.
• पात्रतेचे निकष: या योजनेअंतर्गत संपूर्ण महाराष्ट्रातून दरवर्षी केवळ २५ उत्कृष्ट पाल्यांची निवड मा. मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखालील समितीच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार केली जाईल. नोंदित कामगारांची पहिली दोन मुलेच यासाठी पात्र राहतील.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचा ओळख पुरावा, परदेशी पदवी महाविद्यालयाचे ओळखपत्र आणि भारतातील पदवी उत्तीर्ण गुणपत्रिका.

७. मूलभूत वस्तू संच (Basic Item Kit) सहाय्य योजना

• मिळणारा लाभ: इयत्ता पहिली ते आठवीमध्ये शिकणाऱ्या पहिल्या दोन पाल्यांना ‘DBT in Kind’ पद्धतीने मोफत मूलभूत वस्तू संच (Basic Item Kit) दिला जाईल.
• महत्त्वाची अट: इयत्ता १ ली ते ८ वी दरम्यान पाल्य एकवेळ या संचासाठी पात्र राहील, मात्र शासनाने वस्तू संचामध्ये नवीन बदल केल्यास नवीन संचासाठी पुन्हा पात्रता राहील.
• आवश्यक कागदपत्रे: पाल्याचा ओळख पुरावा, पाल्याचे शाळेचे ओळखपत्र आणि चालू वर्षाचे बोनाफाइड प्रमाणपत्र.

निष्कर्ष (Bandhkam kamgar Scheme 2026 Conclusion)

महाराष्ट्र शासनाने बांधकाम कामगारांच्या मुलांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी आणि त्यांचे उच्च शिक्षणाचे स्वप्न पैशांअभावी अपूर्ण राहू नये म्हणून घेतलेला हा निर्णय अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. जर तुमचा बांधकाम कामगार नोंदणी दाखला सक्रिय (जीवित) असेल, तर तुमच्या पाल्यांचे अर्ज वेळेत ऑनलाइन पद्धतीने भरून या नवीन योजनांचा नक्की लाभ घ्या.

मित्रांनो, तुम्हाला  Bandhkam kamgar Scheme 2026 बद्दल दिलेली माहिती कशी वाटली? तुम्ही आम्हाला कमेंट करून सांगू शकता.Bandhkam kamgar Scheme 2026 लेखाबाबत तुमच्या काही सूचना असतील तर तुम्ही आम्हाला कमेंट करून सांगू शकता. मित्रांनो, अशा सरकारी योजनांशी संबंधित अपडेट माहिती मिळवण्यासाठी आमच्या https://yojanaparichay.com/ या वेबसाइटला भेट देत रहा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Bandhkam Kamgar Yojana 2026 – FAQs)

इतर लेख

• 
  Bandhkam kamgar Scheme 2026 : पाल्यांना मिळणार ₹२०,००० ते १ लाख रुपयांपर्यंतचे आर्थिक सहाय्य; वाचा सविस्तर माहिती आणि नियम!
  by yojanaparichay.com
• 
  Bandhkam Kamgar Yojana 2026 | बांधकाम कामगारांसाठी ४ नवीन योजना जाहीर : सविस्तर नियम, मिळणारे लाभ आणि कागदपत्रे
  by yojanaparichay.com
• 
  Aaple Sarkar Seva Kendra New Rules 2026: १०० गुणांवर होणार निवड! पात्रता, अटी व संपूर्ण अर्ज प्रक्रिया
  by yojanaparichay.com
• 
  Ladki Bahin Yojana June Hafta बँक खात्यात जमा होणार! 309 कोटींचा निधी मंजूर; पहा शासन निर्णय (GR)
  by yojanaparichay.com
• 
  Nagari Sahakari Bank OTS Scheme 2026 : थकीत कर्जदारांना कर्जमुक्त होण्याची सुवर्णसंधी!
  by yojanaparichay.com
• 
  Voter List SIR Campaign Maharashtra 2026 : तुमचे नाव यादीतून कट होणार? जाणून घ्या सविस्तर प्रक्रिया आणि वेळापत्रक
  by yojanaparichay.com